Арцём Багданаў, Польскае радыё для замежжа, Беларуская служба, 24 красавіка 2010 г.
Апублікавана на kamunikat.org
Айцец Аляксандар Надсан – найбольш аўтарытэтны й паважаны сьвятар сярод беларусаў-каталікоў у замежжы. Ад 1946 году жыве ў Лёндане, быў адным з тых, хто ў 1948 годзе ўдзельнічаў у набыцьці славутага Беларускага дому. Ад 1971 году – нязьменны дырэктар Бібліятэкі імя Францішка Скарыны ў Лёндане. Цяперашні візыт айца Надсана ў Менск складае ўсяго некалькі дзён, ахвотных сустрэцца – шмат, спатканьняў – процьма. Учора ўвечары айцец Надсан правёў сустрэчу ў Клюбе каталіцкай інтэлігенцыі імя Кірылы Тураўскага ў Менску. Пасьля сустрэчы ён ласкава адказаў на некалькі пытаньняў Беларускай службы Польскага радыё.
Айцец Аляксандар, літаральна 17 красавіка адбылося адкрыцьцё абноўленага Беларускага дому ў Лёндане. Што гэтаму папярэднічала?
Аляксандар Надсан: Гэты дом быў набыты ў 1948 годзе. Гэта першы грамадзкі беларускі дом за мяжою – ня толькі ў Англіі, але наогул за мяжою. Ні ў Амэрыцы, нідзе не было грамадзкага дому. Вось шкода, што праўнучка Вінцэнта Жук-Грышкевіча (першы старшыня Зьвязу беларусаў Вялікай Брытані — аўт.) пайшла… Гэта ён настояў, бо быў разумны чалавек. Гэты дом стаўся сапраўды цэнтрам грамадзкага жыцьця. Вялікая справа была! Туды ж прыязджалі ўсе нашыя беларусы, жылі – пакуль знайшлі працу, памешканьне… Там таксама ўсе нашыя мерапрыемствы беларускія адбываліся. Дом ужо ня быў новы, як мы купілі. Прайшло столькі гадоў – ужо трэба было рабіць рамонт, такі фундамэнтальны. Грошы крышку ў арганізацыі ёсьць – зрабілі добры рамонт, канфэнэнцыйную залю пабольшалі, папрыгожылі, навялі парадак. Цяпер сапраўды грамадзкі дом можа выконваць свае функцыі – гэта вельмі важна. Аднаўленьне й адкрыцьцё ўсяго гэтага – была добрая нагода сустрэцца. Мы чакалі больш людзей, зь іншых краінаў, але ж ведаеце – што гэты ісляндзкі вулькан нарабіў… (сьмяецца) Так што многія не маглі прыехаць. Пару людзям удалося — яны з Амэрыкі прыехалі на дзень перад гэтым, дык пасьля не маглі выехаць!.. (сьмяецца) А іншыя, якія адклалі на апошнюю хвіліну, не змаглі прыехаць. Але ўрачыстасьць прайшла вельмі прыгожа. Read more…
Наш зямляк Ян Літвін выдаваў кнігі ў Вялікабрытаніі задоўга да Скарыны. Сістэму сігналізацыі для Брытанскай каралеўскай чыгункі таксама распрацаваў беларус. Англійскія арыстакраты святкавалі Дзень Волі 25 сакавіка… Пра беларускую прысутнасць у Вялікабрытаніі распавядае новая кніга Наталлі Гардзіенка. (Перадрук з газэты “Наша Ніва”)
«Наша Ніва»: Якія першыя звесткі аб ураджэнцах беларускіх земляў, што трапілі ў Злучанае Каралеўства?
Наталля Гардзіенка: Вядомая паўлегендарная асоба Яна Літвіна. Як сведчаць англійскія крыніцы, гэты John Lettou прыкладна ў 1480 годзе адчыніў друкарню ў лонданскім Сіці ля царквы Усіх Святых. Тады той раён займалі юрысты, то Літвін спецыялізаваўся на выданні праўных дакументаў па‑англійску. Гэта быў першы выхадзец з беларускіх земляў, аб якім захаваліся вартыя даверу дакументы. Трэба адзначыць, што ўласна англійскі першадрукар Какстон распачаў сваю дзейнасць усяго на тры гады раней.
Пазней ужо шмат хто наведваў Лондан: магнаты, дыпламаты, вандроўнікі. Асабліва часта наведваліся на выспы Радзівілы. Хтосьці як эмігрант палітычны, хтосьці як эканамічны. Хтосьці праездам — як Багуслаў, якога выкінула на англійскі бераг бура, калі ён плыў у Галандыю. Read more…
Чытаць на сайце “Нашай Нівы”
Прэзэнтацыя кнігі ў Лёндане адбудзецца ў суботу 17–га красавіка падчас асьвячэньня Беларускага Дому й адкрыцьця залі Згуртаваньня беларусаў у Вялікай Брытаніі. Пачатак а 14-й гадзіне.
Пасля асвячэньня – ўрачыстая Акадэмія з нагоды 92-х угодкаў абвяшчэньня Беларускай Народнай Рэспублікі. У падзеі прыме ўдзел Старшыня Рады БНР Івонка Сурвіла.
Адрас Беларускага Дому : 52 Penn Road, London, N7 9RE.
Праезд мэтро Caledonian Road (Piccadilly Line) або аўтобусамі 91, 17, 259 з King’s Cross ці 263 з Finchley.
Ihar Ivanoǔ. Baltic and Slavonic Libraries in Britain: Their Place in Developing Group Identity and the Life of Emigre Communities [book; дармовая вэрсія ў PDF]
Preview on Google Books
Прадметам дасьледваньня сталі бібліятэкі, створаныя групамі імігрантаў з балтыйскіх і славянскіх краінаў, якія імігравалі ў Вялікабрытанію пасьля Другой сусьветнай вайны. Дасьледваньне ахапіла дванаццаць бібліятэкаў у Вялікабрытаніі, створаных шасьцю этнічнымі групамі: беларусамі, латышамі, палякамі, украінцамі, харватамі й эстонцамі. Аналізуюцца заканамернасьці ў стварэньні бібліятэкаў, іх цяперашні стан і ўплыў на іх дзейнасьць дэмакратычных пераўтварэньняў у цэнтральна- і ўсходне-эўрапейскіх краінах. Разглядаецца роля бібліятэкаў у жыцьці імігранцкіх групаў, у стварэньні й разьвіцьці нацыянальнай ідэнтычнасьці.
Робіцца выснова, што з аднаго боку бібліятэкі адлюстроўваюць характар імігранцкіх супольнасьцяў, бо яны былі створаныя і падтрымліваліся людзьмі з падобным досьведам і сьветапоглядам. З другога боку, бібліятэкі маюць пэўную ролю ва ўмацаваньні й разьвіцьці ідэнтычнасьці імігранцкіх супольнасьцяў шляхам дапамогі ў камунікацыі на роднай мове, падтрымкі й пашырэньня каштоўнасьцяў, зразумелых і важных для гэтых групаў, і ўдзелу ў арганізацыйных структурах супольнасьці.
З распадам Савецкага Саюзу сітуацыя канфлікту, якая заахвочвала пасьляваенных імігрантаў да еднасьці і стварэньня актыўных групаў, збольшага зьнікла. Таму будучыня балтыйскіх і славянскіх бібліятэкаў у Вялікабрытаніі будзе залежыць ад іх здольнасьці адаптавацца да новага кантэксту.
Alexander Nadson
St Cyril of Turaŭ [*] is chiefly known for his sermons which earned him the name of a second Chrysostom among the Eastern Slavs. They were not, however, his only literary works; not even his best. Apart from the sermons, the saintly bishop of Turaŭ left us some writings on monastic life as well as many prayers and a few canons. It may be noted that, while in recent times his sermons have attracted the attention of the scholars, in the past it was his spiritual writings, and first of all his prayers, that enjoyed the greater popularity. In his native Belarus in the 16th-17th centuries the prayers of St Cyril were printed in several editions while his sermons continued to spread in manuscript form.
Read more…
Alexander Nadson
Among the distinguished representatives of the Belarusian national and religious renaissance at the beginning of the 20th century Princess Magdalena Radzivill (1861-1945) by no means occupies the least prominent place. It is unfortunate that her life and work have not until now attracted the attention it deserves of Belarusian historians.
Read more…
Maryna Elinskaya
The background of the coat of arms is silver and is divided vertically. In the right part there are three golden lions, the left is divided horizontally. At the top there is the Lamb of God with a red banner, at the bottom there is a running black wild boar. Above the helmet with the Earl’s crown there is a silver hand in armour with a sabre. The casting net is silver with gold. Under the heraldic shield there is a silver ribbon with the motto ‘victoriosus victorieux’, ‘the victor of the victors’ (Lat.) Thus one of the Scandinavian heraldry collections describes the emblem of the O’Rourke family.
Read more…
Апошнія камэнтары