belarusians.co.uk | Беларусы ў Вялікабрытаніі

Учарашняе сьвяткаваньне Дня Волі ў Лёндане было шматлюдным і сьвяточным, як ніколі за апошняе дзесяцігодзьдзе. Сьвяткавалі таксама 65-годзьдзе Згуртаваньня беларусаў у Вялікай Брытаніі і 70-годзьдзе беларусазнаўцы і – да апошняга часу – кіраўніка Англа-беларускага таварыства Джыма Дынглі. Было шмат знаёмых твараў з абедзьвюх арганізацыяў, госьці зь Беларусі і намесьнік старшыні Рады БНР з Прагі. Было багата суродзічаў усіх узростаў.

Беларуская грамада ў Брытаніі прачынаецца ад часовага летаргічнага сну, які быў непазьбежны, калі маладзейшыя беларусы адчувалі сябе няпэўна на Імглістым Альбіёне, а старэйшае, паваеннае пакаленьне прыглядялася да тых маладых: ці можна даверыць ім арганізацыі, набыткі й традыцыі. Цудоўна, што беларусы розных пакаленьняў працуюць разам дзеля агульнай справы і ўсё менш чуецца нараканьняў на “маладых” ці “старых” – у залежнасьці, каго слухаеш.

Нашыя арганізацыі нарэшце дарасьлі да таго моманту, калі мы можам дазволіць сабе перагледзіць пэўныя традыцыі і прызвычаеньні – час рушыць наперад! Так сьвяткаваньні Дня Волі, як і Слуцкага збройнага чыну, будуць больш прывабнымі для суродзічаў, калі мы пакінем на іншыя нагоды зьмястоўныя, але непрыдатныя для нашага часу даклады. Чаму б заместа іх не зрабіць прыгожыя ўлёткі-складанкі, якія ўдзельнікі сьвята маглі б узяць з сабой? Зьмест гэтых улётак лёгка перарабіць у слайдкасты і разьмясьціць іх у інтэрнэце – падзяліцца з усім сьветам.

Хто датрываў да канца шчодрага пачастунку, мог ахвяраваць на дапамогу сям’і Сяргея Каваленкі, які абвясьціў галадоўку пратэсту. Шкада, што ніводная беларуская арганізацыя (за выключэньнем Дабрачыннага фонду, але ён абмяжоўваецца толькі культурнымі праектамі) ня мае статусу зарэгістраванай дабрачыннай арганізацыі, каб атрымаць ад дзяржавы яшчэ 20% у дадатак да ахвяраваньняў брытанскіх падаткаплатнікаў. Нашым арганізацыям тут і на Беларусі патрэбныя грошы і ахвярная праца, бязь іх ня будзе ані Дня Волі, ані Купальля, ані пачастунку пасьля іх. Арганізацыі павінны зрабіць высілак, каб ахвярадаўцы, бачылі, што кожны фунт удзячна прымаецца і выдаткоўваецца з карысьцю. Адкрытасьць і дбайнасьць абавязкова аплоціцца яшчэ большай шчодрасьцю.

Клопатаў шмат, праблемаў хапае, сумныя весткі зь Беларусі часам захлынаюць роспаччу. Але нам варта прыслухацца да Алены Макоўскай са згуртаваньня “Бацькаўшчына”, якая ўчора натхняльна казала пра тое, што многія ў Беларусі з удзячнасьцю глядзяць на суродзічаў у Брытаніі: “Калі б вы не стварылі сваю Беларусь тут, за мяжой, нам у мэтраполіі не было б на што абапірацца”. Таму далучаймася да нашых арганізацыяў, абменьваймася электроннымі адрасамі, запрашайма адзін другога ў госьці – сьвяткуйма разам!

І будзьма шчодрымі для агульнай справы!

Арцём Багданаў, Польскае радыё для замежжа, Беларуская служба, 24 красавіка 2010 г.
Апублікавана на kamunikat.org

Айцец Аляксандар Надсан – найбольш аўтарытэтны й паважаны сьвятар сярод беларусаў-каталікоў у замежжы. Ад 1946 году жыве ў Лёндане, быў адным з тых, хто ў 1948 годзе ўдзельнічаў у набыцьці славутага Беларускага дому. Ад 1971 году – нязьменны дырэктар Бібліятэкі імя Францішка Скарыны ў Лёндане. Цяперашні візыт айца Надсана ў Менск складае ўсяго некалькі дзён, ахвотных сустрэцца – шмат, спатканьняў – процьма. Учора ўвечары айцец Надсан правёў сустрэчу ў Клюбе каталіцкай інтэлігенцыі імя Кірылы Тураўскага ў Менску. Пасьля сустрэчы ён ласкава адказаў на некалькі пытаньняў Беларускай службы Польскага радыё.

Айцец Аляксандар, літаральна 17 красавіка адбылося адкрыцьцё абноўленага Беларускага дому ў Лёндане. Што гэтаму папярэднічала?

Аляксандар Надсан: Гэты дом быў набыты ў 1948 годзе. Гэта першы грамадзкі беларускі дом за мяжою – ня толькі ў Англіі, але наогул за мяжою. Ні ў Амэрыцы, нідзе не было грамадзкага дому. Вось шкода, што праўнучка Вінцэнта Жук-Грышкевіча (першы старшыня Зьвязу беларусаў Вялікай Брытані — аўт.) пайшла… Гэта ён настояў, бо быў разумны чалавек. Гэты дом стаўся сапраўды цэнтрам грамадзкага жыцьця. Вялікая справа была! Туды ж прыязджалі ўсе нашыя беларусы, жылі – пакуль знайшлі працу, памешканьне… Там таксама ўсе нашыя мерапрыемствы беларускія адбываліся. Дом ужо ня быў новы, як мы купілі. Прайшло столькі гадоў – ужо трэба было рабіць рамонт, такі фундамэнтальны. Грошы крышку ў арганізацыі ёсьць – зрабілі добры рамонт, канфэнэнцыйную залю пабольшалі, папрыгожылі, навялі парадак. Цяпер сапраўды грамадзкі дом можа выконваць свае функцыі – гэта вельмі важна. Аднаўленьне й адкрыцьцё ўсяго гэтага – была добрая нагода сустрэцца. Мы чакалі больш людзей, зь іншых краінаў, але ж ведаеце – што гэты ісляндзкі вулькан нарабіў… (сьмяецца) Так што многія не маглі прыехаць. Пару людзям удалося — яны з Амэрыкі прыехалі на дзень перад гэтым, дык пасьля не маглі выехаць!.. (сьмяецца) А іншыя, якія адклалі на апошнюю хвіліну, не змаглі прыехаць. Але ўрачыстасьць прайшла вельмі прыгожа. Read more…

Наш зямляк Ян Літвін выдаваў кнігі ў Вялікабрытаніі задоўга да Скарыны. Сістэму сігналізацыі для Брытанскай каралеўскай чыгункі таксама распрацаваў беларус. Англійскія арыстакраты святкавалі Дзень Волі 25 сакавіка… Пра беларускую прысутнасць у Вялікабрытаніі распавядае новая кніга Наталлі Гардзіенка. (Перадрук з газэты “Наша Ніва”)

«Наша Ніва»: Якія першыя звесткі аб ураджэнцах беларускіх земляў, што трапілі ў Злучанае Каралеўства?

Наталля Гардзіенка: Вядомая паўлегендарная асоба Яна Літвіна. Як сведчаць англійскія крыніцы, гэты John Lettou прыкладна ў 1480 годзе адчыніў друкарню ў лонданскім Сіці ля царквы Усіх Святых. Тады той раён займалі юрысты, то Літвін спецыялізаваўся на выданні праўных дакументаў па‑англійску. Гэта быў першы выхадзец з беларускіх земляў, аб якім захаваліся вартыя даверу дакументы. Трэба адзначыць, што ўласна англійскі першадрукар Какстон распачаў сваю дзейнасць усяго на тры гады раней.

Пазней ужо шмат хто наведваў Лондан: магнаты, дыпламаты, вандроўнікі. Асабліва часта наведваліся на выспы Радзівілы. Хтосьці як эмігрант палітычны, хтосьці як эканамічны. Хтосьці праездам — як Багуслаў, якога выкінула на англійскі бераг бура, калі ён плыў у Галандыю. Read more…

Ihar Ivanoǔ. Baltic and Slavonic Libraries in Britain: Their Place in Developing Group Identity and the Life of Emigre Communities [book; дармовая вэрсія ў PDF]

Preview on Google Books

Прадметам дасьледваньня сталі бібліятэкі, створаныя групамі імігрантаў з балтыйскіх і славянскіх краінаў, якія імігравалі ў Вялікабрытанію пасьля Другой сусьветнай вайны. Дасьледваньне ахапіла дванаццаць бібліятэкаў у Вялікабрытаніі, створаных шасьцю этнічнымі групамі: беларусамі, латышамі, палякамі, украінцамі, харватамі й эстонцамі. Аналізуюцца заканамернасьці ў стварэньні бібліятэкаў, іх цяперашні стан і ўплыў на іх дзейнасьць дэмакратычных пераўтварэньняў у цэнтральна- і ўсходне-эўрапейскіх краінах. Разглядаецца роля бібліятэкаў у жыцьці імігранцкіх групаў, у стварэньні й разьвіцьці нацыянальнай ідэнтычнасьці.

Робіцца выснова, што з аднаго боку бібліятэкі адлюстроўваюць характар імігранцкіх супольнасьцяў, бо яны былі створаныя і падтрымліваліся людзьмі з падобным досьведам і сьветапоглядам. З другога боку, бібліятэкі маюць пэўную ролю ва ўмацаваньні й разьвіцьці ідэнтычнасьці імігранцкіх супольнасьцяў шляхам дапамогі ў камунікацыі на роднай мове, падтрымкі й пашырэньня каштоўнасьцяў, зразумелых і важных для гэтых групаў, і ўдзелу ў арганізацыйных структурах супольнасьці.

З распадам Савецкага Саюзу сітуацыя канфлікту, якая заахвочвала пасьляваенных імігрантаў да еднасьці і стварэньня актыўных групаў, збольшага зьнікла. Таму будучыня балтыйскіх і славянскіх бібліятэкаў у Вялікабрытаніі будзе залежыць ад іх здольнасьці адаптавацца да новага кантэксту.

Цікавыя нататкі беларуса, які нядаўна перабраўся з Вашынгтона ў Лёндан. Узята з http://yarik.livejournal.com/161092.html

Нядаўна пераехаў працаваць з Вашынгтона ў Лондан. Пакуль не забыўся, трэба апісаць уражаньні ад першых двух тыдняў жыцця, бо потым да ўсяго прызвычаюся.

Disclaimer: ўсё напісанае вышэй – гэта толькі мае асабістыя абагульненьні, якія не прэтэндуць на аб’ектыўнасць ,)

Першае ўражаньне – ў Лондане адчуваеш сябе значна болей у “сваёй талерцы”, чым у Вашынгтоне. Хаця беларусы і адрозніваюцца ад ангельцаў, усё адно мы ўсе еўрапейцы і шмат чаго агульнага. Плюс тут хапае палякаў, літоўцаў і іншых усходнееўрапейцаў, што таксама ў нейкім сэнсе прыемна.

Read more…

This document explains to international students the permissions or visas they may need to work in the UK, and their freedom to work in the UK for up to 20 hours in term time, full-time during the holidays, and on work placements, sandwich courses and internships. It also provides details about full-time employment, career and business opportunities after students have qualified, through the International Graduates Scheme, the Fresh Talent: Working in Scotland Scheme and a variety of other schemes available.

Буклет можна сьцягнуць у фармаце PDF. На тую ж тэму гл. таксама Education UK вэбсайт.